Hoe een puzzel kiezen?

Als u zich voor het eerst aan een puzzel waagt of weinig ervaring hebt, kies dan een puzzel met sterk contrasterende kleuren. Foto’s of tekeningen met duidelijke contouren zijn gemakkelijker dan reproducties van schilderijen. Een beginneling (volwassene) begint met 500 stukken en gaat dan naar 1000 stukken of zelfs meer (2000/3000/5000 stukken) afhankelijk van de beschikbare plaats (de tafel).

Hoe beginnen?

Eerst moet u de stukken met een rechte kant sorteren (de randen). U kunt meteen een eerste sortering op kleur doen. Donkere kleuren (blauw/zwart/bruin) kunnen gemakkelijker worden gesorteerd bij daglicht.

Hoe een puzzel leggen?

Veel mensen maken graag de omtrek. Die bepaalt in het begin binnen welk oppervlak zal worden gewerkt. Het is vooral interessant om met een meetlat de eindafmetingen te bepalen van de puzzel op basis van de fabrikantaanwijzingen op de doos. Met deze voorzorg vermijdt u bij het leggen van de randen dat er teveel of te weinig stukken lijken te zijn.

Wees niet ongerust als u een stuk van de rand lijkt te missen, het zal later wel opduiken.
Om de puzzel te leggen: kijk lang genoeg naar het beeld op het deksel van de doos om het thema te bestuderen en de meest herkenbare zones te bepalen (lijn van de horizon, belangrijkste voorwerp, kleur enz.) vervolgens kunt u een heel aparte en dominante kleur in de puzzel leggen.
Als u elk stuk van een voorafgaande selectie bekijkt, zult u het hoofdthema kunnen vervolledigen en meerdere details kunnen verbinden.

Voor het uitzoeken kunt u schoteltjes gebruiken (één per kleur) of platen van karton (A4- formaat), voor elk soort uitsnijding. Er bestaan ook sorteerdozen (ZIE WINKEL) die u kunt gebruiken bij het uitzoeken.

Als de stukken gesorteerd zijn per kleur, kunt u ze uitzoeken op basis van de vorm van het stuk en ze in eenzelfde richting leggen, volgens 1/2/3 knopen of 1/2 gat per specifieke uitsnijding (puzzels van Amerikaanse makelij). Als u twijfelt of het juiste stuk op de juiste plaats ligt, moet u de stukken omkeren (omgedraaid dus zonder beeld). Daar ziet u meteen of 2 stukken bij elkaar passen.

De structuur van een puzzel afhankelijk van het merk

U zal merken dat bepaalde stukken maar passen bij bepaalde andere stukken, vb. 3 knopen met 1 gat (naar boven) past slechts bij 1 knoop en 3 gaten onmiddellijk eronder (hetzelfde geldt voor de horizontale/verticale structuur van een puzzel).

De puzzels zijn vaak in twee of in vier gesneden, zo zult u dezelfde stukken twee of vier keer vinden.

Enkele uitzonderingen:

• Educa, een Spaans merk gebruikt bijvoorbeeld twee soorten stukken, de gewone met 2 knopen en twee gaten en een andere vorm, bijna gelijk aan die van de rand, dus breder en een beetje
• Serendipity, een Amerikaans merk heeft speciale vormen; bijvoorbeeld de kop van een hond die zich in de prent bevindt.

De geschiedenis van de puzzel

De puzzel is gelijktijdig in Frankrijk en in Groot-Brittannië ontstaan rond 1760. Een beeld wordt op een ondergrond gekleefd en in onregelmatige stukken gesneden, die men weer bij elkaar moet leggen.

Oorspronkelijk was het een educatief spel. In 1762 begint een zekere Dumas in Frankrijk geografische kaarten te verkopen die zijn verknipt en waarvan men de stukken weer bij elkaar moet leggen. De Brit John Spilbury kleefde een kaart van Engeland op een dunne laag mahonie. Zijn puzzel werd vervolgens verzaagd volgens de grenzen van elk graafschap en elk graafschap werd afzonderlijk verkocht. Spilburry stierf op 29 jaar zonder het succes ervan te hebben gekend. Vervolgens werden de puzzels historisch. In 1787 gaf de Engelse William Darton een puzzel uit met het portret van alle Engelse koningen, van Willem de Veroveraar tot Georges III. De speler moest de volgorde van de koningen van buiten kennen om de puzzel te kunnen leggen. In 1789 vereenvoudigde Wallis het spel en gaf hij een chronologisch bord uit van de geschiedenis van Engeland, in kleur. Het moest als model dienen voor alle latere puzzels, die heel wat studie en geduld vroegen….

Engelsen noemen de puzzels Jigsaw Puzzels …jigsaw betekent decoupeerzaag….degene die destijds het hout zaagde. Tegenwoordig worden houten puzzels met laser versneden (heel weinig fabrikanten maken ze nog).

Grootte van de afgewerkte puzzels

500 stukken 49 cm x 36 cm
1000 panorama: 98 x 38 cm
1000 stukken: 50 x70 cm
1500 stukken: 84 x 60 cm
2000 stukken: 98 x 75 cm
3000 stukken: 122 x 85 cm
4000 stukken: 136 x 96 cm
5000 stukken: 153 x 101 cm
6000 stukken: 157,4 x 107 cm
8000 stukken: 192 x 136 cm
9000 stukken: 192 x 138 cm
10000 stukken: 214 x 157 cm
18000 stukken: 276 x 192 cm
24000 stukken: 428 x 157 cm
Rond 1000 stukken: diameter 67,5 cm

Grootte van de puzzle ball

30 stukken: diameter 5 cm
60 stukken: diameter 7 cm
96 stukken: diameter 12 cm
240 stukken: diameter 15 cm
540 stukken: diameter 22 cm
960 stukken: diameter 30 cm

Grootte van de tapijten

300-1500 stukken: 100 x 68 cm
1000-3000 stukken: 150 x 100 cm
5000 stukken: 157 x 109

Hoe een puzzel kiezen voor kinderen?

Nog steeds naargelang van het aantal stukken. Het beeld is heel belangrijk en moet voldoen aan de leefwereld van kinderen (de fabrikanten hebben dat trouwens goed begrepen).

Voor kinderen zijn er klassiekers zoals vb. de beelden van Disney, de dieren, filmfragmenten (Spiderman, Piraten van Caribische zee) en educatieve puzzels (geografische kaarten, leren lezen en rekenen).

Aantal stukken naargelang van de leeftijd

1,5 jaar: 2/4/3/5 stukken (vaak van hout)
2 jaar: 6 tot 9 stukken
3 jaar: 12 tot 24 stukken
4 jaar: 30 stukken
5 jaar: 45 stukken of 100 XXL (grotere stukken)
6 jaar: 60 stukken
7 jaar: 100 stukken -200 XXL
8 jaar: 200
9 jaar 250 tot 300 stukken
10 jaar: 250 tot 500 stukken – zelfs meer afhankelijk van de gewoonte

Tot 300 stukken zijn de stukken groter dan de normale stukken. Boven de 300 stukken worden dit stukken voor volwassenen (klein formaat van 500).